Waarom het wetsvoorstel 'Vrij en Veilig Onderwijs'?

De cijfers liegen er niet om. In verschillende landelijke onderzoeken geeft grofweg 1 op de 10 leerlingen aan regelmatig gepest te worden. Dat gaat over zowel fysiek als verbaal en online geweld. Ook een substantieel deel van de onderwijsmedewerkers krijgt te maken met agressie of ongewenst gedrag. In sommige onderzoeken ervaren medewerkers rond de 20–30% jaarlijks een vorm van agressie of intimidatie op het werk. Het werkelijke aantal gevallen ligt vermoedelijk hoger, omdat een deel van de slachtoffers geen melding doet.

Hoewel scholen al een zorgplicht hebben voor sociale veiligheid, zijn de huidige regels vaak versnipperd of niet concreet genoeg. Het nieuwe wetsvoorstel moet zorgen voor meer uniformiteit, een betere meldingsstructuur bij incidenten en een sterkere positie van de vertrouwenspersoon. Het doel is simpel: onveilige situaties sneller signaleren en effectiever aanpakken.

De 5 belangrijkste wijzigingen op een rij

Het wetsvoorstel introduceert een aantal concrete verplichtingen voor schoolbesturen:

1. Verplichte registratie en meldplicht van incidenten

Scholen worden verplicht om alle veiligheidsincidenten systematisch te registreren. Bij incidenten die leiden tot ernstige schade (fysiek, psychisch of sociaal) geldt straks een directe meldplicht bij de Inspectie van het Onderwijs. Dit geldt niet alleen voor incidenten tijdens schooltijd, maar ook voor zaken buiten schooltijd die de veiligheid op school beïnvloeden.

2. Uitbreiding van de vertrouwenspersonen

Vanaf de invoering moet elke school beschikken over zowel een interne als een externe vertrouwenspersoon. Deze personen krijgen een wettelijk verankerde, onafhankelijke positie en moeten jaarlijks verslag uitbrengen aan het bestuur.

3. De Veiligheidscoördinator

De huidige rol van de 'pestcoördinator' wordt verbreed naar een coördinator veiligheidsbeleid. Deze functionaris krijgt een regierol in het brede sociale veiligheidsbeleid van de school, van preventie tot nazorg.

4. Jaarlijkse monitoring en evaluatie

Het meten van de veiligheidsbeleving onder leerlingen (en personeel) is niet langer een incidentele taak. Schoolbesturen moeten het veiligheidsbeleid jaarlijks evalueren op basis van harde data: de resultaten van de leerlingenmonitor, geregistreerde incidenten en de adviezen van de vertrouwenspersonen.

5. Landelijke Klachtencommissie

Scholen worden verplicht zich aan te sluiten bij een landelijke klachtencommissie. De uitspraken van deze commissie wegen zwaar; in principe moet het schoolbestuur de oordelen en adviezen van deze commissie overnemen.

Hoe houd je overzicht over alle incidenten?

Voor veel onderwijsinstellingen brengt deze wet een aanzienlijke administratieve en organisatorische uitdaging met zich mee. Het behouden van overzicht over alle meldingen is belangrijk, maar ook lastig. Daarnaast is het de kunst om de jaarlijkse evaluatie te transformeren van een papieren tijger naar een effectief stuurmiddel voor verbetering.

Bij Qnect geloven we dat veiligheid en compliance pas echt werken als de processen eenvoudig en inzichtelijk zijn. Onze software helpt scholen om:

• Incidenten eenvoudig te registreren: Directe vastlegging en opvolging van meldingen in één centraal platform.

• Altijd vertrouwelijk melden: Elke melding wordt standaard vertrouwelijk behandeld.

• Trends te analyseren: Krijg inzicht in patronen via dashboarding, zodat u proactief kunt bijsturen.

• Compliance te garanderen: Automatische herinneringen voor jaarlijkse evaluaties en verslaglegging.

Wacht niet tot augustus 2026

Hoewel de politieke behandeling nog loopt, is het advies aan schoolleiders helder: begin nu al met het aanscherpen van de veiligheidsprotocollen. Een veilige school begint immers bij een heldere structuur en de juiste tools om incidenten serieus te nemen.

Wil je weten hoe je het veiligheidsbeleid toekomstbestendig inricht conform de nieuwe wetgeving?
Neem contact op voor een vrijblijvend advies gesprek.

Op dinsdag 21 april is er een webinar over Sociale veiligheidsincidenten.
Meld je hier aan voor het webinar over Sociale veiligheid met Qnect.